दंड वसूली

'दंड वसुली' (Fine Recovery) ही प्रशासन, ग्रामपंचायत, नगरपालिका किंवा वाहतूक पोलीस यांच्याद्वारे नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांकडून केली जाणारी कायदेशीर प्रक्रिया आहे. दंड वसुलीचा मुख्य उद्देश महसूल गोळा करणे नसून, समाजात शिस्त आणि नियमांचे पालन सुनिश्चित करणे हा असतो.

विविध क्षेत्रांतील दंड वसुलीबाबतची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

ग्रामपंचायत स्तरावरील दंड वसुली

महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियमानुसार, गावातील शिस्त राखण्यासाठी ग्रामपंचायतीला काही दंड आकारण्याचे अधिकार आहेत:

• अस्वच्छता दंड: सार्वजनिक ठिकाणी कचरा टाकणे किंवा उघड्यावर शौचास बसणे.

• अतिक्रमण दंड: सार्वजनिक रस्ते किंवा गायरान जमिनीवर अतिक्रमण केल्यास दररोज ठराविक दराने दंड आकारला जातो.

• पाणी चोरी: नळ कनेक्शन न घेता पाणी वापरणे किंवा मोटार लावून पाणी खेचणे.

• अनधिकृत बांधकाम: परवानगी न घेता बांधकाम केल्यास बांधकामाच्या क्षेत्रफळावर दंड आकारला जातो.

लोकांच्या तक्रारी आणि अधिकार

• जर तुमच्यावर अन्यायकारक दंड आकारला असेल, तर तुम्ही त्या विभागाच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्याकडे (Appellate Authority) दाद मागू शकता.

• दंडाची पावती घेताना त्यावर तारीख, वेळ, अधिकाऱ्याची सही आणि शिक्का असल्याची खात्री करा.